Geen schuttingen, geen keurig afgebakende percelen, maar wél een fijne, groene plek die je deelt met je buren. De nieuwe wijk Noorderbunder in Dongen laat zien wat er mogelijk is als je een privétuin kleiner maakt en de collectieve ruimte juist groter. Projectontwikkelaars Evi Snoeijen en Geert Lamers van Blink vertellen hoe zo’n gedeelde tuin niet alleen het landschap verandert, maar ook het samenleven.
Groen als startpunt, niet als bijzaak
Doordat er veel creativiteit werd gevraagd in de tender van de gemeente Dongen is het idee voor een collectieve binnentuin ontstaan. “Vanuit het oogpunt van sociale cohesie en als afgeleide van een Knarrenhof”, zegt Geert. “Dat deden we niet half. De wijk is opgezet rond een groen-blauwe infrastructuur: een slim samenspel van natuur, water, klimaatadaptatie en gezondheid. We wilden méér dan een groene aankleding. Het landschap moest de drager van het plan zijn. Dat betekent: infiltratie van regenwater, groendaken, pergola’s, collectieve binnentuinen en groene erfafscheidingen. Dankzij deze keuzes warmen de woningen minder snel op, en voelt de hele buurt als een leefbaar landschap.”
Mogelijke invulling van een collectieve tuin in het project Noorderbunder in Dongen.
“Je deelt een groot stuk tuin met je buren. Dat betekent samen beslissen, samen onderhouden en samen genieten.”
Minder bezit, meer beleving voor terug
Een kleinere privétuin lijkt misschien een concessie, maar biedt juist ruimte voor iets groters. Evi: “Je deelt een groot stuk tuin met je buren. Dat betekent: samen beslissen, samen onderhouden, samen genieten.” Geert: “Je krijgt er meer voor terug. Denk aan een pluktuin, een buurtschuur, sport- of speelelementen, zonder dat je het zelf hoeft aan te leggen of bij hoeft te houden. Het voelt als je eigen ‘parkje-op-schaal’. Zelfs de architectuur met houtbouwwoningen ondersteunt die gedachte. Geen traditionele erfafscheidingen, maar terrassen die de grens tussen privé en collectief op een natuurlijke manier aangeven.”
Samenleven zonder verplichtingen
Niet iedereen hoeft groene vingers te hebben, benadrukken ze. “Je moet mensen aantrekken die zich aangesproken voelen door het idee,” zegt Geert. “We verwachten niet dat iedereen elke zondagochtend in de tuin staat. Een leefwijzer met handvatten kan bewoners op weg helpen. Vanuit Blink regelen we het eerste jaar het beheer via een VvE, met ruimte voor eigen invulling. De opties staan nog open; van volledig uitbesteden tot zelf organiseren. En ja, een beetje geluk heb je altijd nodig. Maar de mensen die op Noorderbunder afkomen, kiezen bewust voor kwaliteit én collectiviteit. Daar zijn we van overtuigd.”
Ontwerpen met open eindjes
De exacte invulling van de tuinen ligt nog niet vast. “We willen samen met bewoners bepalen wat er komt,” vertelt Evi. “We zorgen voor een sterke basis, maar laten ruimte voor eigen ideeën. Denk aan sessies waar bewoners kiezen voor een moestuin, pluktuin of speelplek. Die flexibiliteit maakt het plan niet alleen socialer, maar ook duurzamer. Door de groene inrichting slim te integreren in de stedenbouw, ontstaat meer ruimte. Zonder dat het ten koste gaat van het woongenot.”
Je tuin delen het nieuwe normaal?
Of dit een blauwdruk is voor de toekomst? “Niet in elke wijk werkt deze opzet,” zegt Geert. “Mensen verschillen en iedere locatie vraagt om een andere invulling. En dat is prima. Maar collectieve tuinen bieden wél een kans om de kwaliteit van leven te verhogen, zeker nu de ruimte schaars is.” Evi ziet vooral sociale winst: “Je doet een beetje snoeiwerk, iemand zet koffie, een ander helpt met digitale klusjes. Zo ontstaat vanzelf een sociale, bruisende buurt. Hoewel dit concept ook nieuw is voor Dongen, sluit het mooi aan bij de dorpse mentaliteit waarin mensen elkaar weten te vinden en samen initiatieven vormgeven.”